Eridu’daki kanallar antik tarımın işleyişini ortaya koydu
Neden önemli? Su, yükseltilmiş nehir kıyılarından yerçekimiyle tarlalara taşınıyor ve geçitlerle taşkın ovasına yayılıyordu; tarım kuzey kıyısında daha yoğundu.
20 Kasım 2026 13:21 · 1 dk okuma

Arkeologlar, bugünkü Irak sınırları içindeki antik Eridu kentinde MÖ birinci binyıla tarihlenen, iyi korunmuş bir sulama ağı ortaya çıkardı. Durham Üniversitesi’nden jeoarkeolog Jaafar Jotheri’nin liderliğindeki araştırmada sistem haritalandırıldı.
Uydu görüntüleri, insansız hava araçları ve saha çalışmalarıyla antik Fırat’a bağlı yaklaşık 200 ana kanal ile 700’den fazla çiftliğe su taşıyan yaklaşık 4 bin küçük kol kanal tespit edildi. Ana kanalların uzunluğu 1 ila 9 kilometre, genişliği ise 2 ila 5 metre arasında değişiyor.
Araştırmacılar, kanalların günümüze ulaşmasını Fırat’ın MÖ birinci binyılda yatak değiştirmesine bağlıyor. Bölgenin kuruyup terk edilmesiyle eski kanalların üzeri yeni kanallarla kapanmadı.
Çiftçiler, suyu yükseltilmiş nehir kıyılarından tarlalara yerçekimiyle aktarıyor, kıyılarda açılan geçitlerle taşkın ovasına yayıyordu. Tarım nehrin iki yakasında da yapılırken kuzey kıyısı daha yoğun işleniyordu.
Bu tarım yöntemlerine ilişkin bilgiler şimdiye kadar büyük ölçüde çivi yazılı tabletler gibi dolaylı kaynaklardan ediniliyordu. Araştırmacılar, ileride yapılacak çalışmaların tarım tekniklerinin zaman içinde nasıl değiştiğini aydınlatacağını belirtiyor.
Bu konuda
- Arkeolojik kazı verilerinin paylaşımı kaçak kazı riski taşıyor
- Baygun borularında organik kalıntılar ve tanımsız içerik bulundu
- Ayasofya'nın altındaki çalışmalar tarihî su ağını ortaya çıkarıyor
- Sikkelerin en geç tarihlisi hazinenin gömüldüğü zamanı gösteriyor
- Sikke hazinesi, alanın binlerce yıllık kullanımını da ortaya koydu
- Karacasu'daki aramada el dedektörü de ele geçirildi

