Dünyada 2,7 milyar kişi düzenli atık toplama hizmetine erişemiyor
Neden önemli? COP31’de açıklanan raporda, 2,7 milyar kişinin düzenli atık toplama hizmetine erişemediği belirtildi. Raporda organik atıkların metan salımındaki payına da dikkat çekildi.
19 Kasım 2026 15:09 · 1 dk okuma

Sıfır Atık Vakfı, Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’de açıkladığı “Sıfır Atık Geleceğimiz” raporunda, sıfır atık ve döngüsel ekonomi uygulamalarının 2025-2050 döneminde toplam 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımını önleyebileceğini bildirdi.
Vakıf Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, raporun bulgularını COP31 Mavi Bölgesi’ndeki Sıfır Atık Müzesi’nde düzenlenen basın toplantısında paylaştı. Vakfın açıklamasına göre rapor, uluslararası bilimsel katkıyla hazırlandı ve bu yaklaşımların iklim değişikliğiyle mücadeleye sağlayabileceği katkıları değerlendirdi.
Raporda, bütüncül uygulama halinde 2050’de yıllık salım azaltımının 9,6 gigatona ulaşabileceği öngörüldü. Önlenebilecek salımın 37 gigatonunun atık yönetiminin iyileştirilmesi, gıda israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve onarımdan; 112 gigatonunun ise binalar, altyapı ve dayanıklı tüketim mallarındaki dönüşümden kaynaklanabileceği belirtildi.
Küresel sera gazı salımlarının yüzde 55’inden fazlasının doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesiyle bağlantılı olduğu raporda yer aldı. Yalnızca malzeme üretiminin yılda 11,8 gigaton karbondioksit eşdeğeri salıma yol açtığı, dünya ekonomisindeki döngüsellik oranının ise yüzde 6,9’da kaldığı kaydedildi.
Ağırbaş, çözümlerin büyük bölümünün gelecekte geliştirilmesi beklenen teknolojilere değil, bugün mevcut ve uygulanabilir yöntemlere dayandığını söyledi. Sıfır atığın COP31 Eylem Gündemi’nin 10 temel maddesinden biri olduğunu belirterek, Türkiye’de 2017’de başlayan çalışmaların uluslararası düzeyde ulaştığı noktaya işaret etti.
Ağırbaş’ın paylaştığı verilere göre Türkiye’de 2017-2025 döneminde 90 milyon ton atık ekonomiye geri kazandırıldı; çalışmalarla 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve 180 milyon ton sera gazı salımı engellendi. Ülkenin geri kazanım oranı yüzde 13’ten yüzde 40’lara yükseldi; Türkiye bu oranı 2035’te yüzde 60’a, 2053’te yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor.
Raporda ayrıca, depolama alanlarında, döküm sahalarında ve atık sularda ayrışan organik atıkların insan kaynaklı metan salımlarının yaklaşık yüzde 20’sinden sorumlu olduğu belirtildi. Dünya genelinde 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetine erişemediği bilgisi de raporda yer aldı.
Bu konuda
- İklim finansmanında kaynak kadar aktarım koşulları da gündemde
- Kurum’un verdiği rakam: Güneş santrali maliyeti 350-400 bin dolar
- Görüşmenin bir başlığı da sosyal demokrat dayanışma oldu
- COP31'de iklim kararlarının sahadaki karşılığı vurgulandı
- Uyum finansmanında yalnızca miktar değil, erişim süresi de önemli
- COP31'de adil geçiş için takvim ve finansman farkı vurgusu

