ABD kızamıkta arınmış statüsünü kaybetti, ölümler 30 yılın zirvesinde
Gün boyu uçak kazası ve İstanbul trafiği konuşulurken, gözden kaçmaması gereken haber ABD’nin kızamıkta virüsten arınmış ülke statüsünü kaybetmesi. Çünkü bu gelişme, salgını önlemenin yalnızca geçmişte kazanılmış bir başarı olmadığını ve sağlık önlemlerinin sürdürülmesi gerektiğini gösteriyor.
Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO), kızamığın yayılması nedeniyle ABD’nin virüsten arınmış ülke statüsünü kaybettiğini açıkladı. ABD’li sağlık yetkilileri de hastalığın artık ABD ve komşusu Meksika’da “ortadan kalkmış bir hastalık” olmadığını bildirdi. ABD medyasında yer alan haberlere göre kızamık bu yıl ülkede 10 kişinin ölümüne yol açtı; bu, 30 yılı aşkın süredir kaydedilen en yüksek sayı.
Bu veriler, tek başına bir ülkenin sağlık sistemine ilişkin istatistik gibi okunmamalı. Bir yanda hastalığın yayılmasının yeniden görünür hale gelmesi, diğer yanda ölümlerin onlarca yılın en yüksek düzeyine ulaşması var. Üstelik PAHO’nun statü açıklaması, kızamığın ortadan kaldırılmasının bir kez elde edilip sonra güvence altında kalacak bir sonuç olmadığını hatırlatıyor.
Örgütün direktörü Jarbas Barbosa, bağışıklık açıklarının kapatılması ve her topluluğa ulaşılması gerektiğini söyledi. Buradaki vurgu, mücadelenin yalnızca genel bir başarı ilanıyla tamamlanamayacağı; koruyucu sağlık çalışmalarının farklı topluluklara erişmesi gerektiği. Haberde aşılamaya ilişkin ayrıntılı oranlar yer almıyor, ancak PAHO’nun verdiği mesaj açık: hastalığın yayılmasını durdurmak için bağışıklık açıklarının giderilmesi gerekiyor.
Statüyü yeniden kazanmanın koşulu da haberde somut biçimde tarif ediliyor. PAHO’nun aşılarla ilgili yetkilisi Daniel Salas, ABD, Bolivya ve Meksika’dan hastalığın bulaşmasını en az bir yıl boyunca durdurmayı hedefleyen planlarını ilerleyen haftalarda sunmalarının beklendiğini aktardı. Böylece mesele yalnızca kaybedilen bir unvan değil; bulaşmanın kesilmesini hedefleyen, izlenebilir bir plan ve süre gerektiren bir halk sağlığı çalışması haline geliyor.
ABD ve Meksika’nın yanı sıra Bolivya’nın da bu çerçevede anılması, konunun tek bir ülkeyle sınırlı olmadığını gösteriyor. PAHO’nun açıklaması, vakaların arttığı ülkelerin plan hazırlamasını beklediğini ortaya koyuyor; ancak haber, planların ayrıntısını ya da uygulanma sonuçlarını henüz vermiyor. Bu nedenle bugün eldeki temel gösterge, hastalığın yeniden yayıldığı ve ülkelerin bunu durdurmaya yönelik adımlarını ortaya koymasının beklendiği.
Kızamık haberinin manşetlere taşınmaması, içindeki uyarıyı küçültmüyor: ölüm sayısı 30 yılı aşkın sürenin zirvesinde ve virüsten arınmış statüsü kaybedilmiş durumda. PAHO’nun sözleriyle, kazanılmış başarıyı korumak için bağışıklık açıklarını kapatmak ve topluluklara ulaşmak gerekiyor. Sağlık politikalarının değeri yalnızca bir dönemde elde edilen sonuçla değil, bu sonucun devam edip etmediğiyle ölçülmeli; bu haberin gözden kaçmaması gereken tarafı da tam olarak bu.
Bu köşe, Gözden Kaçanlar yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

