İçeriğe geç
Kaçırmayın · 21 Kasım 2026 Cumartesi

Türkiye dört yaşta okullaşmada OECD’nin son sırasında: oran yüzde 43,4

Gün boyu Çekya’da yakalanan Serdar Altınbaş konuşulurken, çocukların eğitime erişimine ilişkin OECD verileri daha az görünür kaldı. Dört yaşındaki çocuklarda okullaşma oranının yüzde 43,4 olması, eğitimde fırsatlara dair gözden kaçırılmaması gereken bir tablo sunuyor.

TEDMEM’in OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2026 verilerine dayandırdığı rapora göre Türkiye, dört yaş grubu için okullaşma oranında yüzde 43,4’te kaldı. OECD ortalaması yüzde 90,7; Türkiye ise bu yaş grubunda örgüt üyeleri arasında son sırada. Bu fark, küçük çocukların eğitimle buluşma oranının yalnızca bir istatistik olmadığını, geniş bir çocuk grubunun eğitim sistemi içindeki yerini gösteren temel bir gösterge olduğunu ortaya koyuyor.

Yaşlara göre dağılım, tablonun tek bir yaş grubuyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Türkiye’de okullaşma oranı üç yaşta yüzde 15,5, dört yaşta yüzde 43,4, beş yaşta yüzde 89,5 olarak kaydedilmiş. Beş yaşta oran belirgin biçimde yükselirken, dört yaş grubunda çocukların yarısından azının okullaşma kapsamında olması dikkat çekiyor; yaşlar arasındaki bu fark, eğitime erişimin hangi aşamada yoğunlaştığını da görünür kılıyor.

Raporun daha geniş ölçekteki karşılaştırması da aynı noktayı güçlendiriyor: Türkiye’de üç yaşından zorunlu eğitime başlama yaşına kadar çocukların okullaşma oranı yüzde 50,9. OECD ortalaması yüzde 89,7 ve Türkiye bu göstergede de son sırada. Dolayısıyla mesele yalnızca dört yaş için açıklanan tek oran değil; zorunlu eğitim öncesindeki çocukların eğitimle buluşma düzeyine ilişkin daha geniş bir görünüm söz konusu.

Bu veriler, yetişkinlerin eğitim düzeyine ilişkin bulgularla birlikte okunduğunda eğitim tablosunun farklı aşamalarını aynı raporda yan yana getiriyor. Türkiye’de 25-64 yaş grubundakilerin yüzde 48,2’sinin ortaöğretim mezunu olmadığı belirtiliyor; OECD ortalaması yüzde 18,1. Türkiye bu oranın en yüksek olduğu ülkeler arasında Meksika ve Kosta Rika’nın ardından üçüncü sırada. Bunlar çocukların okullaşma oranının nedenini açıklamıyor; ancak eğitim göstergelerindeki farkın yalnızca erken çocukluk yaşlarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Rapor ayrıca Türkiye’de yetişkinlerin yüzde 3,9’unun ilkokul mezunu olmadığını, yüzde 29,2’sinin ise en fazla ilkokul mezunu olduğunu aktarıyor. OECD’de bu oranlar sırasıyla yüzde 1,2 ve yüzde 3,9. Ortaöğretim mezunlarının oranı Türkiye’de yüzde 23,6 iken OECD ortalaması yüzde 38,7. Bu veriler, okul öncesinden yetişkinliğe uzanan eğitim göstergeleri arasındaki mesafeyi tek bir haber başlığının ötesine taşıyor.

Okullaşma oranları kendi başına nedenleri, ailelerin tercihlerini ya da erişim engellerini açıklamıyor; raporun sunduğu rakamlar da bunlara ilişkin ayrıntı vermiyor. Fakat yüzde 43,4 ve OECD’de son sıra, dört yaş grubu için eğitim hizmetlerine erişimin kamuoyunda ve eğitim politikalarında ayrıca ele alınmasını gerektirecek kadar açık bir işaret. Tartışılması gereken, bu oranın nasıl yükseltileceğine ilişkin planların ve ilerlemenin hangi göstergelerle izleneceğidir. Çocukların eğitime hangi yaşta ve ne ölçüde katılabildiği, gözden kaçırılacak tali bir ayrıntı değil, eğitim tablosunun merkezindeki sorulardan biridir.

Bu köşe, Gözden Kaçanlar yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Gözden Kaçanlar Muhabir.App platformu üyesidir.